Aanpakken van wachttijden: hoe concreter, hoe beter!

Regelmatig bezoek ik regionale initiatieven en ik spreek ook veel professionals over wat zij doen om de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) aan te pakken.

 

Daaruit blijkt dat het aanpakken van wachttijden in de GGZ een complexe opgave is, maar ook dat we met elkaar stappen in de goede richting zetten.

 

Als ik kijk naar mijn gesprekken van de afgelopen 3 maanden met o.a. Dimence, Tactus, GGZ Centraal, ZIO, Medrie, Eno, VGZ en Zilveren Kruis vallen mij vijf lessen op. Die deel ik in dit blog graag met jullie!

 

1.   Investeer in gezamenlijke ervaringen:  Om te bouwen aan vertrouwen en toe te werken naar een gezamenlijke ambitie,               werkt het goed om samen praktijkervaring op te doen. Bijvoorbeeld door een werkbezoek te brengen aan een inspirerende plek. Zo gaan o.a. Tactus,                 Dimence en de Deventer huisartsen samen langs bij de Vriendendienst in Deventer, voor inspiratie én werkafspraken!

 

2.   Vertel verhalen: Een afspraak is eenvoudig gemaakt, maar hoe krijg je 80 collega-huisartsen zo ver dat ze de landelijke GGZ-samenwerkingsafspraken van de NHG ook in praktijk brengen? Mensen zijn verhalenvertellers en met een goed concreet verhaal kun je mensen inspireren om in beweging te komen. Daarom gaat Medrie in Flevoland met concrete verhalen vertellen hoe deze landelijke GGZ-samenwerkingsafspraken helpen voor huisartsen om goed te verwijzen.

 

3.   Durf de diepte in te gaan en denk om: Het is makkelijk om te signaleren wat je niet goed vindt, om vervolgens vanuit je eigen belang iets aan te dragen dat de oplossing moet zijn. Maar je komt verder als je met elkaar verheldert wannéér en wáárom een bepaald patroon zich voordoet. Dan is het probleem van de wachttijden ook een kans om met elkaar in gesprek te gaan over het organiseren van de juiste zorg op de juiste plek. Zo hebben de GGZ-aanbieders, gemeenten en zorgverzekeraars in Twente afgesproken om de wachttijden onderdeel te maken van de regiobrede aanpak voor transformatie van de GGZ.

 

4.   Vertel het aan iedereen: Samenwerken om in een regio wachttijden aan te pakken doe je niet voor jezelf. Je doet het omdat je gelooft dat de zorg beter wordt als de onderlinge relaties sterk zijn en de lokale context écht doorklinkt in de oplossingen die je realiseert. Of dat echt zo is, weet je alleen als je de confrontatie met de praktijk aangaat. Daarom is het belangrijk voor draagvlak, eigenaarschap en impact dat je iedereen vertelt wat je aan het doen bent – met elkaar en als organisatie zelf. Zo toon je eigenaarschap en leiderschap en mobiliseer je anderen om zelf aan de slag te gaan en niet met hun probleem te blijven zitten.

 

5.   Maak het concreet: Het echte werk zit in het bevorderen van de in-, door- en uitstroom. Regionale samenwerking kan dat maar deels oplossen. De echte verantwoordelijkheid ligt bij aanbieders (Treeknorm) en verzekeraars (zorgplicht). Daarom is het van belang om concrete initiatieven te ontwikkelen. Een goed initiatief kan separaat gevolgd worden, maakt aannemelijk dat het ook daadwerkelijk de betreffende wachttijd (landelijk of regionaal) terugdringt en maakt duidelijk hoe de geleerde lessen structureel geborgd gaan worden (lokaal, regionaal, landelijk).

 

Als je deze 5 lessen ter harte neemt, maak je het een stuk makkelijker om zelf en met elkaar de wachttijden aan te pakken. Natuurlijk kom je nog knelpunten tegen. Ook daarvan zeg ik: maak het concreet, ga de diepte in en vertel het aan iedereen!

 

Guus van Bork

 

Guus van Bork is sinds maart 2018 beleidsadviseur GGZ bij Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en in die hoedanigheid lid van de landelijke Stuurgroep Wachttijden. Samen met MIND, GGZ NL en MeerGGZ werkt hij namens ZN aan het faciliteren, stimuleren en inspireren van cliëntenverenigingen, zorgaanbieders en zorgverzekeraars om de wachttijden aan te pakken. 

 

20 maart 2019