BLOG: Tom en Max

 

De snelste mannen uit het land komen uit Limburg, maar de GGZ binnenkomen is alsof je als volwassene op het driewielertje van een peuter de Cauberg op probeert te fietsen. De vergelijking van de wachtlijsten in de GGZ met een Limburgs Kwartiertje is snel gemaakt, maar je zou het dan toch al snel over een Limburgs Maandje moeten gaan hebben. Voor cliënten, huisartsen en behandelaren is het akelig frustrerend om elke keer weer te moeten wachten tot de juiste behandeling gestart wordt. Het leidt tot verergering van de problematiek en juist dat leidt ook tot verhoging van de wachttijden. We zitten dus in een vicieuze cirkel.

 

In Zuid-Limburg pakken we dat probleem aan door samenwerking te stimuleren en vanuit die samenwerking gezamenlijk te kijken naar waar de werkelijke knelpunten zitten. Dat klinkt potentieel als polderen zonder resultaat en, eerlijk is eerlijk, dat is natuurlijk ook altijd één van de risico’s dat op de loer ligt. Anderzijds, indachtig Simon Sinek: we trachten samen vandaag beter te zijn dan gisteren en morgen beter als vandaag. Dus als je over een jaar terugkomt en kijkt naar de feitelijke situatie, dan is die beter. Is dat niet waar we naar moeten streven?

 

In Zuid-Limburg zijn we ingesloten door twee andere landen en dat geeft de regio een andere positie: samenwerken is hier altijd al het devies. Het leidt ertoe dat we grenzen beslechten en een domeinoverstijgend gesprek voeren waarin wordt gesproken over de wijze waarop de hele GGZ onder de loep genomen kan worden. We hebben het over de wijze waarop instroom plaatsvindt, de manier waarop zorgverzekeraars regels opstellen en hanteren, hoe ervaringswerkers meer ingezet kunnen worden en naar een samenwerking aan de uitgang van de GGZ met het omliggend veld.

 

Lean maken

We doen het dus groots. We werken met veel partijen samen en we bekijken de hele zorgketen. En dat allemaal om tot verbetering van de zorg voor de burger met psychische zorgvraag te komen.

We weten ook dat het niet werkt om het allemaal heel erg groot in één keer te doen. Dus in de grootsheid maken we de processen om tot verbetering te komen zo lean mogelijk. Als het gaat om de instroom in de GGZ, gaat het over een afstemming tussen huisartsen en GGZ-aanbieders om tot een optimale verwijzing te komen (zodat niet onnodig nog geschoven hoeft te worden en professionals zo veel mogelijk vrij zijn om cliënten te behandelen in plaats van te triageren); het gaat om ervaringswerkers die instroom verhinderen of de duur van de behandeling verkorten (zodat onnodige instroom tot een minimum gereduceerd wordt); het gaat om een snellere uitstroom uit de GGZ zodat mensen, conform Dannenberg, zo snel mogelijk weer in hun natuurlijke omgeving zijn (en er in de GGZ weer plaats is voor anderen).

 

Topprestaties

Dus hoewel de snelste mannen uit het land uit Limburg komen, is de wachttijd voor de GGZ lang en duurt het langer voordat we die opgelost hebben. Maar net als bij de auto van Max en bij het formeren van een ploeg rond Tom: het is teamwerk waar tijd en aandacht in gestoken moet worden om tot het optimale resultaat te komen. Max wint geen Grand Prix alleen, Tom geen grote ronde. En elke dag worden de randvoorwaarden voor die prestaties een (heel) klein beetje beter als de vorige dag. Pas aan het eind van die gezamenlijke inspanning zijn de topprestaties te behalen die deze mannen hebben behaald.

 

Eer behalen

Voor topsport zou het tempo waarmee we de wachttijden in de zorg aanpakken leiden tot het verliezen van races en op den duur het opheffen van het team. Het zou mooi zijn als aan het oplossen van de wachttijden net zo veel eer te behalen zou zijn als aan het winnen van de Grand Prix van Mexico of het winnen van de Giro. Dat zou immers heel ander gedrag bij iedereen teweegbrengen.

 

Ik wil afsluiten met twee vragen aan u als lezer: zou u liever in het team van Max of Tom werken aan een topprestatie of in de GGZ? En waarom kiest u voor het één of het ander? Zouden we die motivaties namelijk niet veel meer in gezamenlijkheid moeten delen en daarmee grenzen beslechten?

 

Bart Bongers

21 november 2018

 

Bart Bongers is als Manager GGZ bij Zorg in Ontwikkeling (ZIO) werkzaam. In die hoedanigheid leidt hij verschillende projecten aan veranderingen in de GGZ (van informele zorg bij psychische problemen tot intramurale GGZ).