Patronen blootgelegd voor lange wachttijden mensen met complexe zorgvraag

Waarom moeten juist mensen met complexe problematiek vaak lang wachten op de juiste zorg? In opdracht van de stuurgroep wachttijden hebben Significant en 2Unravel hier het afgelopen jaar onderzoek naar gedaan. In drie regio’s hebben zij met betrokken hulpverleners en andere professionals tien casussen nauwkeurig gereconstrueerd. Op die manier hebben zij patronen blootgelegd die bijdragen aan lange wachttijden voor mensen met een complexe zorgvraag. 

 

Vergaande specialisatie

 

Een van die patronen is de vergaande specialisatie in de ggz en de daarmee gepaard gaande verzuiling in het zorglandschap. De onderzoekers zien die verzuiling zowel binnen de ggz (scheidslijnen tussen zorgpaden per diagnose) als extern (scheidslijnen met gehandicaptenzorg, somatische zorg, enzovoort). Mensen met meervoudige problematiek passen vaak niet binnen één hokje en vallen daarom snel buiten de boot. Zij hebben juist zorgverleners nodig die over de grenzen van hun specialisme heen kijken en bereid zijn tot samenwerking.

 

Focus op diagnose en behandeling

Een ander patroon is dat het zwaartepunt in de zorg vaak eenzijdig ligt op diagnose en behandeling. Hierdoor zijn de persoon zelf en de leefomstandigheden minder in beeld. Bepaalde factoren die van invloed zijn op de psychische problematiek ziet men over het hoofd en er is geen oog voor andere interventies dan behandeling. De focus op behandeling kan ook tot te hoge verwachtingen leiden die vervolgens niet worden waar gemaakt en tot teleurstelling leiden.

 

Toegenomen juridificering en vermijden risico’s

Een derde patroon waar de onderzoekers op wijzen is de toegenomen juridificering en het vermijden van risico’s. Uit angst om fouten te maken of financiële risico’s te lopen trekken hulpverleners zich soms terug. Ze nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen deel van de zorg en laten de cliënt daarna los. Communicatie tussen hulpverleners vindt weinig plaats en voor zover die wel plaats vindt gebeurt dat vaak aan de hand van formulieren en protocollen.  De onderzoekers constateren dat ook de wijze van financiering en de productiedruk een belemmering vormen voor samenwerking rond complexe of vastzittende casuïstiek. Kenmerkend is dat zorgverleners vaak niet eens aan overleg met collega’s beginnen, want: ‘ik weet niet hoe ik deze tijd moet schrijven.’

 

Veel lessen te leren

Significant en 2Unravel hebben hun bevindingen vastgelegd in het rapport ‘Anders kijken naar wachttijden in de ggz’. Uit dit rapport zijn veel lessen te leren die ook toepasbaar zijn buiten de aanpak van wachttijden. Het biedt aanknopingspunten met tal van thema’s die ook in het hoofdlijnenakkoord ggz genoemd zijn: verbetering van verwijzing, triage en diagnostiek; consultfunctie van psychiaters; meer ruimte voor zorgprofessionals om samen te werken; een betere samenhang tussen behandeling en begeleiding; financiële prikkels voor een doelmatige bekostiging, enzovoort.

 

Casusaanpak

 

Binnen de vervolgaanpak wachttijden krijgt de casusaanpak ook een vervolg. In alle regio’s moeten afspraken komen om ervoor te zorgen dat mensen met complexe problemen niet tussen wal en schip vallen, doordat zorgverleners elkaar de bal toeschuiven.  Samenwerking, regie en doorzettingsmacht zijn daarbij sleutelwoorden. Arteria gaat een aantal regio’s helpen om hierover goede afspraken te maken.

 

 

Meer informatie? Mail info@wegvandewachtlijst.nl